Antydialerowa akcja UKE
Prezes UKE Anna Streżyńska zapowiedziała inaugurację akcji “Klikaj rozważnie”, która ma na celu uświadomienie zagrożeń w sieci Internet związanych z dialerami. Dialery uruchamiane przez użytkownika świadomie umożliwiają opłacenie dostępu np. do płatnych treści internetowych, ale często zdarza się, że są wykorzystywane przez naciągaczy.
Rozpoczęta w Światowym Dniu Telekomunikacji (17 maja 2006 r.) akcja antydialerowa jest projektem Urzędu Komunikacji Elektronicznej i Ministerstwa Transportu realizowanym we współpracy z Krajową Izbą Gospodarczą Elektroniki i Telekomunikacji, Polską Izbą Informatyki i Telekomunikacji oraz zrzeszonymi w tych izbach operatoratorami świadczących usługi dostępu do sieci Internet (w szczególności Telekomunikacja Polska S.A.).
Co to jest dialer
Dialery są niewielkimi programami komputerowymi, których działanie polega na wykonaniu następujących czynności:
- rozłączeniu aktualnego połączenia dial-up do sieci Internet poprzez numer dostępowy (np. 0202122 dla TP S.A.);
- nawiązaniu ponownego połączenia poprzez wybranie innego niż standardowy numer dostępowy – zazwyczaj wykorzystując do tego albo numerację o podwyższonej opłacie (np. 0-70x xxx xxx) albo numery międzynarodowe.
Dialery umożliwiają dostęp do płatnych treści zamieszczanych na stronach internetowych. Mogą to być treści o charakterze erotycznym, edukacyjnym, rozrywkowym (np. dostęp do archiwum czasopism, zbioru porad prawnych, etc). Aby uruchomić dialer – użytkownik musi najpierw ściągnąć ten program z sieci, a następnie go uruchomić. Dopiero wówczas nastąpi połączenie z numerem podstawionym przez dialer. Część osób trafia na strony internetowe, na których programy ściągane są na komputer z pominięciem zgody użytkownika poprzez aktywne elementy strony internetowej (np. Active X czy aplety JAVA).
Obecne uregulowania prawne nie gwarantują wystarczającej ochrony użytkowników końcowych, a także nie dają stosownych narzędzi regulacyjnych Prezesowi UKE. Ustawa z 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne obliguje dostawców usług o podwyższonej opłacie jedynie do informowania o koszcie połączenia. Dlatego akcja “Klikaj rozważnie” będzie wspierana przez szeroką dyskusję nad zmianami w Prawie telekomunikacyjnym, prowadzącymi do zwiększenia ochrony konsumentów przed dialerami poprzez zmiany w uregulowaniu usług o podwyższonej płatności.
Jak uchronić się przez dialerem
W obecnym stanie prawnym skutecznymi metodami zabezpieczenia się przed dialerami są:
- ustalenie miesięcznego limitu wysokości rachunku telefonicznego,
- korzystanie z aktualnych wersji oprogramowania antydialerowego,
- aktywowanie u operatora blokady na wybrane zakresy numeracji,
- korzystanie z szerokopasmowego dostępu do Internetu.
Dialery międzynarodowe
Sprawa jest bardziej skomplikowana w przypadku dialerów korzystających z numeracji międzynarodowej. Operator świadczący usługę powszechną w Polsce (tj. TP S.A.) jest zobligowany do zestawienia połączenia międzynarodowego w ramach usługi powszechnej. Centrala telefoniczna nie rozróżnia czy połączenie zostało wybrane z klawiatury aparatu telefonicznego, czy też żądanie zestawienia połączenia międzynarodowego zostało nadane przez modem telefoniczny (a dokładniej przez dialer, który zmienił numer dostępu do Internetu w ustawieniach komputera).
Dodatkową komplikacją jest fakt, że dostawcy usług realizowanych za pomocą dialerów międzynarodowych nie podlegają pod polskie ustawodawstwo i pod jurysdykcję Prezesa UKE.
Klikaj rozważnie!
Doceniając wagę problemu Prezes UKE wraz z Ministerstwem Transportu, Krajową Izbą Gospodarczą Elektroniki i Telekomunikacji oraz Polską Izbą Informatyki i Telekomunikacji zainicjował akcję antydialerową, w ramach której wraz z operatorami telekomunikacyjnymi będzie informować konsumentów odnośnie zagrożeń, jakie powodują programy dialerowe. Większa świadomość użytkowników Internetu jest zarazem najlepszą ich ochroną.
W czerwcu 2006 r. planowane jest rozwinięcie akcji “Klikaj rozważnie” w postaci spotów reklamowych ostrzegających przed dialerami międzynarodowymi i promujących zarazem szerokopasmowy dostęp do internetu jako rozwiązanie bezpieczniejsze.
W ramach akcji antydialerowej uzgodniono następujące działania wspólne z operatorami:
- rozszerzenie informacji o dialerach na stronach internetowych operatorów;
- zawieszenie na stronach operatorów telefonii stacjonarnej oprogramowania antydialerowego (TP udostępni swój program innym operatorom);
- akcja prasowa i wspólnie z portalami;
- wykorzystanie programu telewizyjnego “Konsument” i podobnych programów do pokazania informacji czym są dialery i jak można się zabezpieczyć przed ich negatywnym działaniem;
- ulotki przestrzegające przed dialerami i pokazujące jak z nimi walczyć (dołączone do rachunków telefonicznych) i w miejscach publicznych, związanych z miejscami ochrony konsumentów;
- promocja usługi ograniczenia wysokości rachunku telefonicnzego (ustalenie górnego limitu ogranicza przed niepożądanym wzrostem wysokości rachunków);
- rozważenie możliwości wprowadzenia ścieżki numeracyjnej dla dialerów (przeddział numeracji dla dialerów, jak w Niemczech).
Skargi klientów
Najwięcej wniosków o mediacje wpływających do UKE dotyczy skutków działania dialerów – zarówno krajowych (0-700, 0-708, etc.), jak i międzynarodowych. TP S.A. przystępuje do ugody z poszkodowanymi użytkownikami tylko w przypadkach, gdy sama przekroczyła 30-dniowy termin rozpatrywania reklamacji. W innym przypadku powołuje się na Regulamin świadczenia usług powszechnych TP, nakazujący płacić klientowi, bez względu na to, kto inicjował połączenie. Stosowany przez operatora system ostrzegawczy jest cenną inicjatywą, ale nie pociesza klientów, którym system billingowy już naliczył wysokie rachunki. Zgodnie z zapisami art. 101 ust 4 ustawy Prawo telekomunikacyjne abonenci operatora wyznaczonego mogą wstrzymać się z zapłatą spornej kwoty na czas wniesienia reklamacji.
Ponadto TP S.A. wciąż nie uruchomiła zapowiedzi głosowej na wszystkich numerach o podwyższonej płatności, mimo iż minęło 1,5 roku od wprowadzenia w życie ustawy. Prezes UKE przeprowadził w marcu 2006 r. kontrolę, która wykazała brak informowania przez TP S.A. użytkowników końcowych o koszcie połączenia, poza najwyższymi taryfami (TP S.A. nakazano usunięcie tych nieprawidłowości).
