PolSPAM: domniemanie złej woli

Michał Faber, Łukasz Jonak

Celem niniejszego opracowania jest pokazanie mechanizmów eskalacji konfliktu związanego z metodami stosowanymi przez autorów projektu PolSpam.info w walce ze spamem. Stronami konfliktu jest środowisko marketingu bezpośredniego, reprezentowane przez SMB, oraz anonimowa grupa administratorów serwerów pocztowych wraz ze swoimi zwolennikami. Celem tego opracowania jest także przedstawienie propozycji osiągnięcia porozumienia stron, które mają wspólny cel, ale różnią się formą organizacyjną, sposobami podejmowania decyzji i metodami działania. Opracowanie zostało przygotowane w ramach działu Analiz i Doradztwa BiznesNet.

Spis treści:

Wstęp

Fakty: czym jest PolSpam?

Strony dyskusji: podmioty z "czarnej listy", PolSpam, SMB

Dyskusja: zarzuty, kontr-argumenty

Porozumienie: jest możliwe, ale język musi być wspólny

Wstęp

Po jednej stronie barykady mamy anonimowych, zirytowanych problemem spamu administratorów serwerów internetowych, którzy wzięli sprawy w swoje ręce i uruchomili "czarną listę spammerów" pod adresem PolSpam.info. Po drugiej stronie mamy zróżnicowaną wewnętrznie grupę podmiotów zajmujących się marketingiem. Pomioty te, z reprezentującym branżę marketingu bezpośredniego SMB na czele, zarzucają inicjatorom PolSpamu działanie niezgodne z prawem, m.in. rzucanie pomówień. SMB wyciąga rękę w geście pojednania, zapraszając anonimowych szeryfów internetu do ujawnienia się i do współpracy. Do porozumienia jednak nie dojdzie jeśli strony nie uświadomią sobie najpierw dzielących je różnic światopoglądu.

Inicjatywa pod nazwą PolSpam wzbudza spore kontrowersje i emocje. Dyskusja, która dotyczy jej działań wyraźnie pokazuje konflikt systemów wartości i światopoglądów adwersarzy. Pomińmy dla potrzeb tego opracowania wstydliwy dla obozu marketingowców fakt, że część jej mniej oświeconych przedstawicieli do tej pory nie rozumie potrzeby uszanowania prywatności potencjalnego klienta. Załóżmy na chwilę, że wszyscy "prawdziwi marketingowcy" rozumieją i stosują zasady netykiety, stosują się do nowej ustawy lub kodeksu etycznego Stowarzyszenia Marketingu Bezpośredniego. Jeśli "prawdziwym marketingowcem" jest osoba, która dba o wizerunek własnej firmy, to powyższe założenie jest zresztą prawdziwe.

W niniejszym opracowaniu postaramy się przytoczyć najważniejsze fakty dotyczące PolSpam wraz z odpowiednimi odnośnikami. W osobnych paragrafach zamieszczone są nasze własne, ostrożne komentarze, które można również traktować jako stanowisko BiznesNet. Oddzielenie komentarza od relacji stanu faktycznego ma na celu umożliwienie dyskusji na Forum. Sprawa z pewnością wymaga dyskusji i dokładnego zbadania przez bezstronnych specjalistów: prawników, informatyków, marketingowców.

Fakty: czym jest PolSpam?

PolSpam to serwis tworzony przez anonimową grupę administratorów serwerów internetowych. Funkcjonuje on pod adresami polspam.info, polspam.net oraz polsmap.org.

Każdy internauta, który stwierdzi, że otrzymał niezamówioną przesyłkę może przesłać ją do twórców PolSpam i zgłosić ją jako spam. Następnie anonimowy "kontroler" nadsyłanych zgłoszeń, kierując się przyjętym zestawem reguł i własnym wyczuciem, oceni czy przesyłka kwalifikuje się jako spam. Jeśli tak, to nadawca trafia na "czarną listę" spammerów. Taką listę każdy może ściągnąć i przeglądać. Każdy administrator serwera pocztowego w Internecie może użyć takiej listy, aby użytkownicy jego serwera nie otrzymywali już poczty od nadawców uznanych przez PolSpam za spammerów.

Należy przy tym zaznaczyć, że PolSpam niczego nie blokuje. Decyzja o pobraniu "czarnej listy" i decyzja o zablokowaniu poczty przychodzącej z adresów na liście należy do administratora danego serwera pocztowego. Jak podkreślają twórcy PolSpam-u, publikacja adresu na "czarnej liście" jest jedynie wyrazem ich "prywatnej opinii."

Autorzy projektu PolSpam dopuszczają możliwość "rehabilitacji" podmiotów uznanych przez nich za "spammerów", co równoznaczne jest z usunięciem z "czarnej listy". Aby zostać "zrehabilitowanym" należy dowieść swojej niewinności, albo przyznać się do winy i obiecać poprawę. Administratorzy PolSpamu przyznają, że w trakcie dokonywania oceny nadesłanych zgłoszeń o spamie oraz w trakcie rozpatrywania odwołań "pomyłki się zdarzają."

Jakie są motywy twórców PolSpam-u? Na stronach www.polspam.info można przeczytać, że inicjatywa jest "niekomercyjnym, otwartym projektem, prowadzonym przez kilkunastu administratorów różnych polskich serwerów, mającym na celu ochronę serwerów internetowych oraz użytkowników przed niechcianą pocztą. Realizowane jest to poprzez zbieranie i udostępnianie bazy adresów, z których wysyłany był SPAM."

Ważne jest, że serwis został uruchomiony przed wejściem w życie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Wciąż znajdują się w nim strony na których zapowiadane jest wejście wspomnianej ustawy w życie, mimo że już to nastąpiło.