USA, Rosja, YouTube, a prawa autorskie

USA uzależnia wstąpienie Rosji do Światowej Organizacji Handlu (WTO) od zamknięcia serwerów i stron WWW z nielegalnie rozpowszechnianymi plikami MP3. Tymczasem Google kupił za ponad 1,6 mld dolarów serwis YouTube, który zawiera sporo materiałów wideo opublikowanych bez zgody właścicieli praw autorskich. Paradoks? Raczej znak czasów.

Uwolnienie kilka lat temu kanałów dystrybucji treści audio i wideo podważyło jeden z fundamentów, na których opierał się model biznesowy wielkich koncernów medialnych i fonograficznych. Popularyzacja szerokopasmowego internetu przyczyniła się do obniżenia kosztów promocji i dystrybucji multimediów, a przez to wykreowała niszę. Jak wiadomo biznes nie znosi próżni.

Niszę w zakresie muzyki natychmiast zajęły firmy takie jak Napster, a kilka lat potem w zakresie wideo portale takie jak YouTube. Analogia to oczywiście szybkie zbudowanie silnej marki i dominującej pozycji na rynku bez poszanowania praw autorskich publikowanych materiałów, a potem przejście na stronę koncernów i poszanowania prawa.

Po kilku latach walki z Napsterem i jego następcami wielki biznes postanowił iść z trendem, zamiast z nim walczyć. Można przypuszczać, że w przypadku YouTube procesów sądowych nie będzie, ponieważ branża medialna i muzyczna przekonała się, że więcej można zyskać współpracując, niż atakując. Ogromną rolę do odegrania w procesie uporządkowania rynku serwisów wideo ma nowy właściciel wiodącego gracza, czyli Google.

Muzyka za mięso

Departament Handlu USA żąda zamknięcia serwisu AllofMP3.com, jako "najważniejszego pirackiego rynku MP3 na świecie". Serwis ten sprzedaje za grosze muzykę, która na zachodzie kosztuje kilka lub kilkanaście dolarów (euro). Według nieoficjalnych informacji AllofMP3.com obsłużył już około 5 mln klientów.

Jak powiedziała agencji Reuters przedstawiciel Departamentu Handlu USA, Susan Schwab "jest trudne do wyobrażenia, że Rosja może być członkiem WTO i mogą się w niej znajdować takie strony WWW, jasno łamiące prawa własności intelektualnej".

Rokowania o wstąpieniu Rosji do WTO załamały się w czerwcu obecnego roku po praktycznym zamknięciu granic Rosji przed importem mięsa i wędlin - w tym także z USA. W odpowiedzi USA murem stanęło za właścicielami praw autorskich do muzyki, blokując akces Rosji do WTO.

Troska USA o poszanowanie praw autorskich w Rosji jest oczywiście elementem gry negocjacyjnej i wynika z dbałości o interesy amerykańskiego biznesu - mięsnego, a w dalszej kolejności muzycznego. Przy okazji jednak aspekty prawne cyfrowej rozrywki zostały wyniesione do rangi najważniejszego problemu światej gospodarki, co powinno przyczynić się do "legalizacji" tego rynku i rozwoju całej branży.

W październikowej turze rozmów Rosji i USA, jakie mają odbywać się w Genewie, rosyjskie stanowisko uległo złagodzeniu. Prezydent Władimir Putin wydał oświadczenie o konieczności przestrzegania regulacji prawnych dotyczących ochrony własności intelektualnej, co oznacza zamknięcie serwisów z plikami MP3. Obiecał jednocześnie wysłanie inspektorów weterynarii do USA i przygotowanie nowej umowy dotyczącej warunków handlu amerykańskim mięsem.

Według rosyjskich mediów, ewentualne zamknięcie rosyjskich stron WWW handlujących plikami MP3 nie zmniejszy skali rozpowszechniania tych plików.

Dalej działać będą w Rosji komputery osób indywidualnych wymieniających się przez programy P2P jak LimeWire czy eMule oraz nielegalne firmy, ogłaszające się w tych sieciach. Za niewielką opłatą tworzą one i udostępniają całe zestawy albumów MP3 największych wykonawców, które można zamówić przez e-mail.

Cała sprawa ma jednak dużo szerszy kontekst, niż tylko poszanowanie praw autorskich w Rosji.

Jak bardzo łamie prawo YouTube?

Google potwierdziło wcześniejsze plotki i ogłosiło przejęcie za 1,65 mld dolarów serwisu YouTube, służącego do publikowania klipów wideo przez internautów. To największa transakcja w ośmioletniej historii koncernu. Niektórzy twierdzą, że najmniej przemyślana.

YouTube swoją popularność (43% udziału w rynku) zawdzięcza w dużej mierze tolerowaniu zamieszczania przez użytkowników materiałów naruszających prawa własności intelektualnej, głównie dużych koncernów medialnych i fonograficznych. Serwis usuwa jedynie materiały pornograficzne. Rezultatem takiej polityki jest ogromna popularność serwisu - liczba oglądanych plików wideo sięga 100 milionów dziennie.

Google wprawdzie posiada swój własny serwis z klipami wideo, ale wobec ostrzejszej polityki w zakresie ochrony praw autorskich serwis ten znajduje się na szarym końcu rankingu najpopularniejszych witryn wideo z udziałem w rynku na poziomie 6%.

Przed dokonaniem akwizycji YouTube przez Google głośna stała się wypowiedź Marka Cubana, jednego z inwestorów branży internetowej i medialnej, który stwierdził, że "tylko kretyn może kupić YouTube" za kwotę ponad miliarda dolarów, a eldorado tego typu serwisów musi się skończyć.

Również przedstawiciele polskich portali, konkurujących w segmencie serwisów wideo, krytycznie wypowiadali się na temat YouTube i jego polskich klonów.

Zdaniem Marka Cubana nikt jeszcze nie pozwał YouTube za tolerowanie łamania praw autorskich, bo za firmą nie stał żaden majętny inwestor, który ewentualnie mógłby zapłacić grubą kwotę w ramach odszkodowania, albo ugody. Teraz to się zmieniło.

Przed Google stoi wyzwanie w postaci "legalizacji" YouTube. Materiały zamieszczone bez zgody właścicieli praw autorskich możnaby usunąć z serwisu, ale drastycznie obniżyłoby to jego oglądalność i udział w rynku. Zamiast cenzurować przejęty serwis Google stara się dojść do porozumienia z wytwórniami fonograficznymi. Na kilka godzin przed ogłoszeniem akwizycji firma poinformowała o podpisaniu umów z Warner Music i Sony BMG dotyczących dystrybucji teledysków.

Być może jest to pierwszy krok zmierzający do ucywilizowania rynku serwisów wideo - również w Polsce.

PAP, AW